DANIŞTAY, GDO YÖNETMELİĞİ İLE GETİRİLEN SERBESTİYE DUR DEDİ

Ekoloji Kolektifi Derneği ekolojistler.org sitesinden yaptığı basın duyurusuyla, Danıştay’ın Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar’ın (GDO) 1 Mart 2010 tarihine kadar serbest geçişine izin veren yönetmeliğin geçici birinci maddesinin yürütmesini durdurduğunu duyurdu. Danıştay’ın kararının gerekçesinde 20 Ocak’ta yapılan değişiklikle eklenen geçici maddenin, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle bağdaşmadığı, çevre ve insan sağlığı yönünden risk oluşturabilecek durumlarda risk oluşturan hallerin kazanılmış hak olarak korunamayacağının belirtildiği ifade edildi. Danıştay 10. ve 13. Daireleri Müşterek Kurulu, 20 Kasım 2009’da yayınlanan, 20 Ocak’ta değişiklik yapılan GDO yönetmeliği’nin 26 Ekim 2009’dan önce kontrol belgesi almış ürünlerin geçişinin 1 Mart 2010 tarihine kadar izin verilmesi ile ilgili geçici 1. maddesinin yürütmesinin durdurulmasına oy birliğiyle karar verdi.

Ekoloji Kolektifi Derneği üyeleri, 26 Kasım tarihli GDO Yönetmeliği Değişikliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrası, 7. maddesinin birinci fıkrası ve geçici 1. maddesinin yürütmesinin durdurulması ve iptal istemi ile Danıştay’da dava açmıştı.

İPTALİ İSTENİLEN MADDELER NE GETİRİYOR?

GDO Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasında GDO’lu gıda ve yemlerin transit geçişine ilişkin usul ve esasların Bakanlıkça belirleneceği belirtilirken; 7.nci maddesinin birinci fıkrasında ise Bakanlık tarafından GDO ile ilgili bilimsel ve teknik verileri araştıracak, yorumlayacak ve görüş oluşturacak, görev süreleri iki yıl olan uzmanlar listesinin oluşturulması usul ve esasları düzenlenirken geçici 1. maddesi ile 26/10/2009 tarihinden önce kontrol belgesi alınmış ürünlerin ithalatında, bu ürünlerin Avrupa Birliğinin kabul ettiği kriterlere uygun olması koşulu ile, Yönetmeliğin 6 ncı, 9 uncu ve 11 inci madde hükümlerinin 1/3/2010 tarihinden itibaren uygulanmasına dair düzenleme getirilmişti.

Danıştay 10. Dairesi’nin karar gerekçesinde “Geçici birinci maddesindeki düzenlemenin hukuka aykırı ve telafisi güç ve imkansız zararlar doğuracağı gerekçesi ile yürütmesini durdurulduğu” ifade edildi.

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın 26 Ekim 2009 tarihinde yayınladığı GDO yönetmeliği, kamuoyunun baskısıyla 20 Kasım 2009 tarihinde değiştirilmiş ve yürütmesi durdurulan geçici 1. madde ile 1.3.2010 tarihine kadar erteleme getirilmiş, ardından 20 Ocak 2010 tarihli ikinci değişiklik ile bu istisna daha da genişletilmişti.

Yürütmenin durdurulması gerekçesinde; 20.11.2009 tarihli Yönetmelik değişikliği ile düzenlenen geçici 1. maddede, 26/10/2009 tarihinden önce kontrol belgesi almış ürünlerin ithalatında bu ürünlerin AB’nin kabul ettiği kriterlere uygun olması koşulu ile Yönetmeliğin 6., 9. ve 11. madde hükümlerinin 1/3/2010 tarihinden itibaren uygulanacağı hükmü yer alırken 20.1.2010 tarihli 3. Yönetmelik değişikliği ile getirilen düzenlemede bu madde yürürlükten kaldırılmıştı.

Dava gerekçesinde yapılan değişiklik ile 20.1.2010 tarihinde kontrol belgesi alınmış ürünlerin ithalatında 1/3/2010 tarihine kadar denetim yapılmayacağına dair düzenleme getirilirken geçici maddenin kapsamı hem asıl yönetmeliğin istisna tutulan maddelerinin sayısı ve içeriği yönünden, hem de kontrol belgesinin alındığı tarih yönünden istisnanın uygulama alanının genişletilmek suretiyle 1/3/2010 tarihine kadar denetimin ertelendiğine dikkat çekiliyor. Söz konusu değişiklik ile uygulamanın sona erdirilmeyip aksine genişletilerek sürdürüldüğü ve Yönetmelik değişikliğinin sebebi olarak gösterilen ve yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce verilmiş kontrol belgelerinin kazanılmış hakkı olduğuna dair düşüncenin de hukuka uygun olmadığı belirtiliyor.

Danıştay kararında: “Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın gıda güvenliğinin temini ve halkın gereği gibi beslenmesinden sorumlu olduğu, GDO’lu ürünler gibi insan sağlığı yönünden güvenli olmayan riskli ürünlerin ithalatına ve tüketiciye arzına izin verilemeyeceği gibi bu alanda yaşanan boşluğu gidermek amacıyla çıkarılan yönetmeliğin derhal uygulanmaya başlanması gerekirken uygulamanın 1/3/2010 tarihine ertelenmesinde Yönetmelik ile elde edilmesi amaçlanan koruma, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle bağdaşmadığına, çevre ve insan sağlığı yönünden risk oluşturabilecek durumlarda risk oluşturan hallerin kazanılmış hak olarak korunamayacağına karar verildiği belirtilerek dava konusu Yönetmeliğin geçici 1. maddesinin yürütmesi durdurulmuştur.” deniliyor.

Karar ile ilgili Ekoloji Kolektifi Derneği tarafından akşamüstü yapılan yazılı açıklamada kamu yararı gereği genetiği değiştirilmiş organizmaların yaratacağı tehlike ve riskler karşısında bu ürünlerin denetimi geciktirilemeyeceği ve savsaklanamayacağı belirtilerek bu ürünlere karşı Türkiye üreticisi ve tüketicisi savunmasız bırakılamayacağına dikkat çekildi ve genetiği değiştirilmiş organizmaların savunucusu tüm tekellere karşı halkın koruyucusu olması beklenen hükümetin, en kısa zamanda GDO’ları yasaklayan bir biyogüvenlik yasasını hazırlaması gerektiği ifade edildi.

Ekoloji Kolektifi Derneği adına kararı duyuran Emre Baturay Altınok da Danıştay’ın verdiği yürütmeyi durdurma kararının, yönetmeliğin uygulamasını geciktiren düzenlemeye bir yanıt niteliğinde olduğunu ve tüm kamuoyunun umutla beklediği Biyogüvenlik Kanunu’nun GDO’ların serbestisi ile ilgili düzenlemeler içeren hazırlığının gizli kapılar ardında yapılmasının ve TBMM’ye sevkine kadar bir tek maddesinin demokratik kitle örgütlerinin görüşlerine açılmadığı bir ortamda Kanun taslağının alelacele TBMM komisyonlarına taşınarak görüşmeye açılması da tehlikenin bitmediğini gösterdiğine dikkat çekti.

ekolojistler.org , 18.02.2010

Haber, ekolojistler.org adına İkbal POLAT tarafından hazırlanmıştır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir